نگاهی به چهره بازار جهانی گوشت در ۲۰۲۶

گوشت گاو، مرغ، گوسفند و بوفالو هرکدام روی چرخه عرضه، مسیر تجاری و -- همان‌طور که ۲۰۲۶ به‌روشنی نشان داد -- ریسک سیاسی متفاوتی حرکت می‌کنند. تاجری که «قیمت گوشت» را یک عدد واحد می‌بیند، همین حالا یک قدم عقب‌تر است. سؤال مفیدتر، به‌ویژه امسال، این است: کدام گوشت، از کجا، برای چه کسی و تحت چه قواعدی؟

تولید: یک دسته کوچک می‌شود، دیگری تنها چیزی است که هنوز رشد می‌کند

طبق گزارش‌های وزارت کشاورزی آمریکا (USDA)، تولید جهانی گوشت گاو در ۲۰۲۵ به رکورد ۶۲.۲ میلیون تن رسید و پیش‌بینی ۲۰۲۶ پایین‌تر است -- حدود ۶۱ میلیون تن، افتی نزدیک به ۲ درصد. این رقم روی کاغذ کوچک به نظر می‌رسد، اما نخستین انقباض معنادار در چند سال اخیر است و به یک واقعیت ساده برمی‌گردد: گزارش سرشماری دام آمریکا (USDA) در ژانویه ۲۰۲۶ گله گاو آمریکا را ۸۶.۲ میلیون رأس اعلام کرد، پایین‌ترین سطح از ۱۹۵۱، با کوچک‌ترین نسل گوساله از ۱۹۴۱. گله‌ها در یک فصل بازسازی نمی‌شوند؛ این یک داستان چندساله عرضه است، نه فصلی.

آمریکا با تولید نزدیک به ۱۲.۳ میلیون تن همچنان بزرگ‌ترین تولیدکننده جهان است و برزیل با ۱۱.۹ تا ۱۲.۶ میلیون تن فاصله چندانی با آن ندارد، پس از آنها چین، اتحادیه اروپا، آرژانتین و استرالیا قرار دارند. اما پیشتازی در تولید با پیشتازی در صادرات یکسان نیست -- آمریکا بیشتر تولید خود را در داخل مصرف می‌کند. برزیل، که در سمت صادرات این معادله ایستاده، تولید را ۵ تا ۶ درصد کاهش می‌دهد در حالی که رکورد صادرات می‌زند؛ نشانه‌ای از اینکه تقاضای خارجی اکنون برای تولیدکنندگان برزیلی از حجم داخلی باارزش‌تر است.

مرغ داستان معکوسی دارد. داده‌های USDA نشان می‌دهد تولید جهانی از ۱۰۴.۴ میلیون تن در ۲۰۲۴ به ۱۰۸ میلیون تن در ۲۰۲۵ رسیده و پیش‌بینی ۲۰۲۶ حدود ۱۱۰.۷ میلیون تن است -- رشدی سه درصدی، و تنها دسته پروتئینی بزرگی که هنوز تولیدش در حال گسترش است. چین و برزیل، هرکدام با حدود ۱۵ تا ۱۷ میلیون تن، پیشتازند و آمریکا فاصله چندانی با آنها ندارد. وقتی هر پروتئین دیگری با محدودیت عرضه روبه‌روست، مرغ همچنان می‌گوید بله.

گوشت گوسفند، بز و بوفالو را نمی‌توان با همان دقت اندازه گرفت -- هیچ‌کدام توجه آماری برابر با گوشت گاو و مرغ ندارند. طبق آمار سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (FAO)، چین با حدود ۵.۱ تا ۵.۲ میلیون تن (۳۱ درصد از کل جهانی ۱۶.۴ تا ۱۶.۶ میلیون تنی) پیشتاز تولید گوشت گوسفند و بز است و هند و پاکستان پس از آن قرار دارند. گوشت بوفالو اساساً داستان هند است: ۴.۳۵ میلیون تن در برابر ۱.۱۹ میلیون تن پاکستان، از کل جهانی ۶.۹ میلیون تنی. تازه‌ترین آمار موجود برای هر دو دسته به ۲۰۲۱-۲۰۲۲ برمی‌گردد -- شکافی واقعی در داده که برای هرکسی که بر پایه این ارقام معامله می‌کند، ارزش یادآوری دارد.

تجارت: چین نقشه گوشت گاو را از نو نوشت

اگر یک واقعیت در ۲۰۲۶ از همه مهم‌تر باشد، همین است: وزارت بازرگانی چین از اول ژانویه ۲۰۲۶ تعرفه ۵۵ درصدی روی واردات گوشت گاو مازاد بر سهمیه ۲.۷ میلیون تنی خود اعمال کرده است. چین با وارداتی نزدیک به ۳.۸ میلیون تن، همچنان بزرگ‌ترین واردکننده گوشت گاو جهان است -- اما این تعرفه، دسترسی مؤثر برزیل و استرالیا را به زیر سطح واقعی صادرات آنها در ۲۰۲۵ کاهش داده است. آرژانتین، که همچنان راحت درون شرایط جدید فعالیت می‌کند، گفته می‌شود این کمبود را جبران می‌کند: صادرات آن در ۲۰۲۶ تاکنون هفت درصد بالاتر از سال قبل و نزدیک به ۸۱۰ هزار تن بوده است.

این یک تغییر سیاستی با الگویی آشناست: نظام تعرفه‌ای که نه خود محصول، بلکه اقتصاد پیرامون آن را بازتعریف می‌کند. گوشت گاو اکنون در حال تجربه زنده همین درس است. برزیل با ۴.۰ تا ۴.۳ میلیون تن همچنان بزرگ‌ترین صادرکننده گوشت گاو از نظر حجم است، استرالیا با ۲.۲ میلیون تن دوم است و صادرات بوفالو-محور هند با ۱.۶ میلیون تن سوم -- اما اینکه کدام خریدار واقعاً با چه قیمتی معامله می‌کند، اکنون به خط سهمیه‌ای بستگی دارد که در پکن ترسیم شده است.

گوشت گوسفند داستانی آرام‌تر اما به همان اندازه گویاست. طبق آمار Meat & Livestock Australia، استرالیا با بیش از چهار میلیارد دلار استرالیا ارزش و ۳۶۳ هزار تن در سال مالی ۲۰۲۴-۲۰۲۵، بر صادرات مسلط است و رشد تقاضا تقریباً به‌طور کامل از خلیج‌فارس می‌آید: واردات عربستان سعودی ۲۵ درصد و قطر ۳۰ درصد رشد کرده و خرید گوشت بره هند از استرالیا ۱۲۴ درصد افزایش یافته است. چین اما رفتار دیگری دارد -- واردات بره تازه ۹ درصد کاهش یافته، حتی در حالی که خرید برش‌های ارزان‌تر گوسفند ۱۸ درصد رشد کرده؛ تغییری آشکار در الگوی هزینه خانوارهای چینی.

طبق داده‌های USDA، نظم صادراتی مرغ باثبات‌تر است: برزیل ۳۰ تا ۳۶ درصد بازار جهانی را در اختیار دارد، آمریکا ۲۲ درصد، اتحادیه اروپا ۱۳ درصد و تایلند ۹ درصد -- عمدتاً متمرکز بر مرغ فرآوری‌شده و پخته. نکته تازه این است که مرغ حلال برزیلی سریع‌ترین رشد را کجا تجربه می‌کند: عربستان سعودی، امارات، مکزیک و سنگاپور پیشتازان رشد ۲۰۲۵ بودند.

و سپس تجارت گوشت بوفالوی هند است که به‌سادگی از هر دسته پروتئینی دیگری در این صفحه پیشی می‌گیرد. طبق آمار APEDA (سازمان توسعه صادرات محصولات کشاورزی و غذاهای فرآوری‌شده هند)، صادرات در سال مالی ۲۰۲۵-۲۰۲۶ به ۵.۱ میلیارد دلار رسید، ۲۵.۶ درصد رشد، و مقامات بیش از ۶ میلیارد دلار برای سال پیش رو پیش‌بینی می‌کنند. تنها سه‌ماهه نخست سال مالی ۲۰۲۶-۲۰۲۷، ۱.۵ میلیارد دلار به ارمغان آورد -- ۶۶.۶ درصد رشد سالانه. ویتنام، مصر، مالزی، امارات و عربستان سعودی همچنان بازارهای اصلی‌اند، اما عراق رقمی است که باید زیر نظر داشت: واردات آنجا حدود ۹۹.۵ درصد رشد سالانه کرده و به ۷۴۰ میلیون دلار رسیده است.

عبور گوشت از مرز واقعاً چه چیزی لازم دارد

هیچ‌کدام از این تجارت بدون زنجیره سرد کارآمد و مدارک درست ممکن نیست، و هر دو سخت‌گیرانه‌تر شده‌اند، نه کمتر.

انضباط دمایی تقریباً جایی برای خطا نمی‌گذارد: گوشت منجمد در دمای منفی ۱۸ درجه سانتی‌گراد یا پایین‌تر، گوشت قرمز خنک حداکثر مثبت ۷ درجه، مرغ خنک حداکثر مثبت ۴ درجه. تقریباً تمام این تجارت اکنون با کانتینرهای یخچالی استاندارد انجام می‌شود، نه کشتی‌های اختصاصی یخچالی -- کانتینرهای ۴۰ فوت های‌کیوب به‌تنهایی بیش از ۹۰ درصد حجم جهانی کانتینرهای یخچالی را حمل می‌کنند.

اصطکاک واقعی در گواهی‌هاست. گواهی‌های بهداشتی دامپزشکی از چارچوب WOAH (OIE) پیروی می‌کنند، اما دسترسی به بازار امارات، عربستان سعودی و چین به‌طور مشخص به تأیید در سطح کارخانه نیاز دارد -- نه فقط تأییدیه در سطح کشور. گواهی حلال لایه‌ای کاملاً جداگانه اضافه می‌کند: گواهی ذبح اسلامی از نهادی معتبر، ESMA و شهرداری دبی در امارات، و گواهی‌دهندگان تأییدشده SFDA در عربستان سعودی.

این لایه در حال سخت‌گیرانه‌تر شدن است. سازمان غذا و داروی عربستان سعودی (SFDA) در مارس ۲۰۲۵ الزامات گواهی حلال را به غذاهای ترکیبی حاوی هر نوع ماده مشتق از گوشت گسترش داد. پیش‌نویس یک استاندارد حلال سراسری شورای همکاری خلیج‌فارس، دوره اظهارنظر عمومی خود را در آوریل ۲۰۲۶ به پایان رساند و هنوز نهایی نشده است -- نکته‌ای که باید زیر نظر داشت، چرا که یک استاندارد هماهنگ خلیج‌فارس می‌تواند هزینه‌های انطباق را در تمام کریدورهای وارداتی خلیج‌فارس هم‌زمان تغییر دهد. هند نیز از سمت صادرات، در آوریل ۲۰۲۶ نظام گواهی صادرات حلال خود را از ۱۵ به ۳۵ کشور گسترش داد.

حمل‌ونقل نیز از ژئوپلیتیک در امان نیست. ریسک مرتبط با ایران در تنگه هرمز، بخشی از محموله‌های برزیل به‌سوی خاورمیانه را در ۲۰۲۵-۲۰۲۶ از کریدور سوئز به‌سمت دماغه امید نیک منحرف کرده -- و هزینه و زمان را به مسیرهایی افزوده که پیش‌تر ساده بودند.

فهرست ریسک برای ۲۰۲۶

قیمت‌ها از هم‌اکنون در واکنش به تنگ‌تر شدن عرضه در حال حرکت‌اند. طبق داده‌های USDA AMS، قیمت گاو پرواری آمریکا در محدوده ۲۴۰ تا ۲۴۲ دلار به ازای هر صد پوند قرار دارد، ۷ تا ۸ درصد بالاتر از سال قبل و به‌طور مقطعی در اواخر فوریه به رکورد ۲۴۶.۹۱ دلار رسید. طبق آمار Meat & Livestock Australia، گوشت بره استرالیا در مارس به رکورد تاریخی ۱۱ تا ۱۲ دلار استرالیا به ازای هر کیلوگرم وزن ذبح‌شده رسید. اینها انتزاعی نیستند -- خروجی مستقیم انقباض گله و تغییر تقاضایی هستند که پیش‌تر توضیح داده شد.

سه ریسک از بقیه برای هرکسی که تا ۲۰۲۶ مواجهه با بازار گوشت دارد، مهم‌تر است.

بیماری. بر اساس گزارش سازمان جهانی بهداشت دام (WOAH)، سویه تازه‌ای از تب برفکی (SAT-1) در استان‌های گانسو و شین‌جیانگ چین ظاهر شده -- ۶٬۲۲۹ رأس گاو مبتلا شده و بیش از نیمی از گوساله‌های در معرض، جان نداده‌اند. جداگانه، طبق داده‌های USDA APHIS، آنفلوانزای پرندگان H5N1 اکنون در هر قاره تأیید شده، با بیش از ۱۸۰ میلیون پرنده آمریکایی مبتلا و نخستین مورد گاوی ثبت‌شده در اتحادیه اروپا، در هلند.

سیاست تجاری. تعرفه گوشت گاو چین روشن‌ترین نمونه در تابلوی امروز است، اما یک الگوست، نه یک رویداد منفرد -- همان پویایی‌ای که امسال در اوره، گوگرد و شکر دیده شد، درست به همان اندازه درباره پروتئین نیز صادق است.

هزینه خوراک دام -- واقعاً حل‌نشده. برخی خوانش‌های فعلی قراردادهای آتی ذرت در بورس CBOT، قیمت را تا ۴.۴۰ دلار در هر بوشل نشان می‌دهند، درست در تضاد با راهنمایی‌های پیشین گزارش WASDE وزارت کشاورزی آمریکا که هزینه خوراک پایین‌تری را نشان می‌داد. این مورد را باید زیر نظر داشت، نه بر پایه آن معامله کرد؛ سیگنال هنوز پاک نیست.

چهار گوشت متفاوت، چهار داستان عرضه متفاوت و یک درس مشترک: در ۲۰۲۶، محدودیت اصلی مسیر گوشت کمتر به این بستگی دارد که چه کسی می‌تواند آن را تولید کند، و بیشتر به این که چه کسی می‌تواند از گواهی‌ها عبور کند، تعرفه را جذب کند و زنجیره سرد را از مزرعه تا بازار سالم نگه دارد. دقیقاً همین لایه است که یک شرکت تجاری با روابط منطقه‌ای -- نه فقط یک تأمین‌کننده با حجم بالا -- حاشیه سود خود را از آن به دست می‌آورد.